Epilepsi Cerrahisi
Prof.Dr. Cahit Kural

Epilepsi Cerrahisi

Epilepsi Cerrahisi Nedir?

Epilepsi cerrahisi, epileptik nöbetlerin kontrol altına alınması veya semptomların hafifletilmesi amacıyla cerrahi olarak müdahale edilen bir tedavi seçeneğidir. Bu cerrahi prosedürler, epilepsiye neden olan beyin alanlarını tanımlamak ve çıkarmak veya nöbetlerin yayılmasını engellemek için kullanılabilir. Epilepsi cerrahisi, genellikle ilaç tedavisine yanıt vermeyen veya ilaçların yan etkileri nedeniyle tolere edilemeyen hastalarda düşünülür. Bu cerrahi müdahaleler, hastanın özel durumuna ve nöbetlerin nedenlerine bağlı olarak değişebilir.

Epilepsi Cerrahisi Kimler için Uygundur?

  1. İlaç Tedavisine Dirençli Epilepsi: İlaçlarla kontrol altına alınamayan veya yan etkiler nedeniyle tolere edilemeyen epilepsi vakalarında cerrahi düşünülebilir.
  2. Nöbetlerin Yeri Belirlenebilen Durumlar: Nöbetlerin beyindeki belirli bir bölgede başladığı ve bu alanın cerrahi olarak çıkarılmasının nöbetleri durdurabileceği durumlarda cerrahi bir seçenek olabilir.
  3. Epilepsi Cerrahisi İçin Uygun Adayların Belirlenmesi: Uygun adaylar, kapsamlı bir nörolojik değerlendirme, elektroensefalografi (EEG) testleri, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve beyin haritalama gibi görüntüleme çalışmaları ile belirlenir.
  4. Yaş ve Genel Sağlık Durumu: Epilepsi cerrahisi için adaylar genellikle belirli bir yaş aralığında olmalı ve genel sağlık durumları cerrahi işlemi tolere edebilecek düzeyde olmalıdır.
  5. Yüksek Nöbet Frekansı: Sık nöbet geçiren hastalar, yaşam kalitesini artırmak ve nöbetlerin etkilerini azaltmak için cerrahi düşünülebilir.

Epilepsi Cerrahi Tedavisi Nasıl Yapılır? Yöntemleri Nelerdir?

  1. Lobektomi: Lobektomi, beyin lobunun bir kısmının cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Epileptik nöbetlerin belirli bir lobda başladığı belirlendiğinde, bu lobun çıkarılması veya kesilmesiyle nöbetlerin kontrol altına alınması amaçlanır.
  2. Kortikal Rezeksyon (Rezeksiyon): Kortikal rezeksyon, epileptik odak olarak belirlenen beyin dokusunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Beyin yüzeyindeki anormal dokunun çıkarılmasıyla, nöbetlerin kontrol altına alınması veya azaltılması hedeflenir.
  3. Korpus Kallozotomi: Korpus kallozotomi, beyin iki yarım küresi arasındaki sinir liflerinin kesilmesini içeren bir işlemdir. Bu işlem, nöbetlerin bir yarı kürede başladığı durumlarda, diğer yarı küreye yayılmasını engellemek için yapılır.
  4. Multiple Subpial Transection (MST): MST, epileptik nöbetlerin başladığı beyin yüzeyinin altındaki sinir liflerinin kesilmesini içeren bir tekniktir. Bu yöntem, nöbetlerin yayılmasını engellemeye ve normal beyin fonksiyonlarını korumaya yardımcı olur.
  5. Vagus Sinir Stimülasyonu (VNS): Vagus sinir stimülasyonu, vagus sinirine implant edilen bir cihazın düzenli elektriksel uyarımını kullanarak nöbetlerin kontrol altına alınmasını hedefler. Bu yöntem, ilaç tedavisine dirençli olan hastalarda kullanılabilir.
  6. Derin Beyin Stimülasyonu (DBS): DBS, beyindeki belirli bölgelere implant edilen elektrotların elektriksel stimülasyonunu kullanarak nöbetleri kontrol altına almaya yönelik bir prosedürdür. Özellikle ilaç tedavisine dirençli olan hastalarda etkili olabilir.

Epilepsi Cerrahi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Açık Ameliyat Yöntemleri:

  1. Lobektomi: Lobektomi, beyin lobunun bir kısmının cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Epileptik nöbetlerin belirli bir lobda başladığı belirlendiğinde, bu lobun çıkarılması veya kesilmesiyle nöbetlerin kontrol altına alınması amaçlanır.
  2. Kortikal Rezeksyon (Rezeksiyon): Kortikal rezeksyon, epileptik odak olarak belirlenen beyin dokusunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Beyin yüzeyindeki anormal dokunun çıkarılmasıyla, nöbetlerin kontrol altına alınması veya azaltılması hedeflenir.
  3. Korpus Kallozotomi: Korpus kallozotomi, beyin iki yarım küresi arasındaki sinir liflerinin kesilmesini içeren bir işlemdir. Bu işlem, nöbetlerin bir yarı kürede başladığı durumlarda, diğer yarı küreye yayılmasını engellemek için yapılır.
  4. Multiple Subpial Transection (MST): MST, epileptik nöbetlerin başladığı beyin yüzeyinin altındaki sinir liflerinin kesilmesini içeren bir tekniktir. Bu yöntem, nöbetlerin yayılmasını engellemeye ve normal beyin fonksiyonlarını korumaya yardımcı olur.
  5. Vagus Sinir Stimülasyonu (VNS): Vagus sinir stimülasyonu, vagus sinirine implant edilen bir cihazın düzenli elektriksel uyarımını kullanarak nöbetlerin kontrol altına alınmasını hedefler. Bu yöntem, ilaç tedavisine dirençli olan hastalarda kullanılabilir.
  6. Derin Beyin Stimülasyonu (DBS): DBS, beyindeki belirli bölgelere implant edilen elektrotların elektriksel stimülasyonunu kullanarak nöbetleri kontrol altına almaya yönelik bir prosedürdür. Özellikle ilaç tedavisine dirençli olan hastalarda etkili olabilir.

Kapalı Ameliyat Yöntemleri:

  1. Stereotaktik Radiocirurgy (SRS): Stereotaktik radyocerrahi, yüksek dozda radyasyonun hassas bir şekilde hedeflenmiş bir alana iletilmesini sağlayan bir tekniktir. Bu yöntem, tümörlerin veya epileptik odakların hassas bir şekilde yok edilmesine yardımcı olabilir.
  2. Lazer Ablasyon: Lazer ablasyon, cerrahi olarak erişilemeyen veya riskli olan bölgelere lazer ışığı kullanarak termal enerji sağlayarak nöbet odaklarının yok edilmesini sağlar. Bu yöntem, minimal invazif bir yaklaşımı benimseyerek daha küçük kesilerle gerçekleştirilir.
  3. Endoskopik cerrahi: Endoskopik cerrahi, vücut içindeki yapıları görüntülemek ve tedavi etmek için kullanılan bir minimal invazif cerrahi yöntemidir. Bu yöntem, kamera ve ince cerrahi aletler kullanılarak doğrudan odak bölgesine erişim sağlar ve cerrahi müdahaleyi kolaylaştırabilir.

Epilepsi Cerrahi Ameliyatından Sonra Hastaların Takip Süreçleri

  1. Yoğun Bakım ve Hastanede İzlem: Ameliyat sonrası dönemde, hasta genellikle yoğun bakımda veya yoğun gözlem altında tutulur. Yoğun bakım biriminde, vital işaretler düzenli olarak izlenir ve gerektiğinde tıbbi müdahaleler yapılır. Daha sonra hastanede izlem süreci başlar, burada ameliyat sonrası dönemde gelişebilecek olası komplikasyonlar izlenir ve gerektiğinde tedavi sağlanır.
  2. İlaç Tedavisi: Ameliyat sonrası dönemde, hastalar genellikle ilaç tedavisine devam ederler. İlaçlar, nöbetlerin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir ve ameliyat sonrası nöbet sıklığını azaltmaya yönelik olarak ayarlanabilir.
  3. Periyodik Kontroller ve Takip Ziyaretleri: Hastalar, ameliyat sonrası dönemde düzenli periyodik kontroller ve takip ziyaretleri için doktorlarına görünmelidirler. Bu ziyaretlerde, cerrahi sonuçlar değerlendirilir.
  4. Görüntüleme İncelemeleri: Ameliyat sonrası dönemde, hastaların beyin görüntüleme incelemeleri yapılabilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları, ameliyat sonrası beyin dokusunun iyileşmesini ve olası komplikasyonları belirlemek için kullanılabilir.
  5. Rehabilitasyon ve Fizik Tedavi: Bazı hastalar, ameliyat sonrası dönemde rehabilitasyon veya fizik tedavi programlarına katılabilirler. Bu programlar, motor fonksiyonların iyileştirilmesi, güçlendirme egzersizleri ve yaşam kalitesini artırmak için çeşitli tedavileri içerebilir.
  6. Psikososyal Destek ve Danışmanlık: Ameliyat sonrası dönemde, hastaların ve ailelerinin psikososyal destek alması önemlidir. Epilepsi cerrahisi, hastalar ve aileleri üzerinde duygusal ve psikolojik etkilere sahip olabilir, bu nedenle danışmanlık ve destek hizmetleri sağlanmalıdır.